Amsterdam Diamantstad: slijperijen, rondleidingen en juweliers

Amsterdam draagt de bijnaam diamantstad al eeuwen met recht: sinds de zestiende eeuw wordt hier geslepen, gehandeld en geschitterd.

Een eeuwenoude traditie

Het verhaal van de Amsterdamse diamant begint met de komst van vaklieden die elders niet welkom waren.

Sefardische wortels: in de zestiende eeuw brachten Sefardische Joden, gevlucht uit Portugal en Spanje, het ambacht van het diamantslijpen naar de stad. Omdat het gildenstelsel hun de meeste beroepen ontzegde, groeide de diamantbewerking uit tot een van de weinige vrije vakken en daarmee tot een Amsterdamse specialiteit.
Wereldberoemde stenen: twee van de beroemdste diamanten ter wereld kregen hier hun vorm. De Koh-i-Noor, vandaag onderdeel van de Britse kroonjuwelen, werd in 1852 in Amsterdam opnieuw geslepen. De Cullinan, de grootste ruwe diamant ooit gevonden, werd in 1908 in de stad gekloofd en bewerkt.
Een industrie in het stadsbeeld: rond 1900 werkten duizenden Amsterdammers in de diamantindustrie, vooral in de Jodenbuurt en op Uilenburg. De grote slijperijgebouwen die je daar nog ziet staan, herinneren aan die bloeitijd.
Nog steeds levend vakmanschap: hoewel het zwaartepunt van de wereldhandel naar Antwerpen verschoof, wordt er in Amsterdam nog altijd geslepen en gepolijst, en zijn de slijperijen uitgegroeid tot populaire bezienswaardigheden.

De bekendste diamantbedrijven van de stad laten bezoekers graag zien wat er achter de schermen gebeurt.

Gratis en zonder afspraak: de meeste rondleidingen zijn gratis en vinden doorgaans plaats tussen 09.00 en 17.00 uur. Reserveren is meestal niet nodig, al is het in het hoogseizoen slim om vooraf even te informeren.
Het vak van dichtbij: je ziet met eigen ogen hoe een ruwe steen wordt gekloofd, geslepen en gepolijst, en krijgt uitleg over de vier C's waarop een diamant wordt beoordeeld: carat, cut, colour en clarity.
Gassan Diamonds: gevestigd in een monumentale voormalige stoomslijperij aan de Nieuwe Uilenburgerstraat, op loopafstand van het centrum. De rondleidingen worden in tientallen talen gegeven.
Diamant Museum: aan de Paulus Potterstraat bij het Museumplein ontdek je de geschiedenis van de diamant, met replica's van beroemde stenen en uitleg over het ambacht.

Wie met een aankoop naar huis wil, doet er goed aan zich vooraf even in te lezen.

Scherp geprijsd, niet spotgoedkoop: diamanten zijn in Amsterdam niet per se goedkoper dan elders, maar de prijzen zijn wel redelijk scherp doordat je rechtstreeks bij de slijperij koopt, zonder tussenhandel.
Weten wat je koopt: bij een aankoop hoort een uitgebreide omschrijving of certificaat, waarin gewicht, slijpvorm, kleur en zuiverheid staan vermeld. Vraag altijd naar dat document en bewaar het goed.
De vier C's: carat (gewicht), cut (slijpkwaliteit), colour (kleur) en clarity (zuiverheid) bepalen samen de waarde. Vooral de slijpkwaliteit bepaalt hoeveel een steen daadwerkelijk schittert.
Belastingvrij winkelen: woon je buiten de Europese Unie, dan kun je de btw op je aankoop vaak terugvragen. Vraag in de winkel naar de benodigde formulieren voordat je betaalt.

Naast de slijperijen heeft Amsterdam een levendige juwelierstraditie, van internationale namen tot kleine ateliers.

Grote namen: in de chique P.C. Hooftstraat en rond het Leidseplein vind je internationale huizen als Cartier, met de bekende collecties.
Lokaal vakmanschap: minstens zo interessant zijn de kleinere juweliers, die authentieke edelsteen aanbieden die vaak ter plaatse door een lokale vakman is bewerkt.
Antiek en vintage: in de Spiegelkwartier bij het Rijksmuseum zit de antiekhandel geconcentreerd, waaronder zaken die gespecialiseerd zijn in antieke sieraden en oude slijpvormen.

Een paar tips om je bezoek aan diamantstad Amsterdam soepel te laten verlopen.

Combineer slim: Gassan Diamonds ligt vlak bij het centrum en de rondvaartboten, terwijl het Diamant Museum naast het Rijksmuseum en het Van Gogh Museum zit. Beide passen dus eenvoudig in een dagprogramma.
Geen koopplicht: de rondleidingen zijn vrijblijvend en informatief van opzet. Je bent nergens toe verplicht, ook al eindigt de tour doorgaans in de verkoopruimte.
Ook zonder aankoop de moeite waard: juist als vakmanschap of geschiedenis je interesseert, is een slijperijbezoek een van de leukere gratis activiteiten in de stad.